CHP Genel Başkan Yardımcısı, Ankara Milletvekili ve Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi Bülent Kuşoğlu, turizm sektöründen yeni bir pay alınmasını öngören yasa teklifine sert tepki gösteriyor: “Devlet bütçesi zıvanadan çıktı.”
Kuşoğlu’nu kızdıran düzenlemeye ve aynı teklifi “Yağma Hasan Fonu” diye eleştiren CHP Milletvekili Akif Hamzaçebi’nin değerlendirmesine bakalım.
İki milletvekili de maliye bürokrasisinden geliyor. İtirazları yalnızca toplanacak paraya değil, bu paranın nasıl yönetileceğine ve denetleneceğine ilişkin.
DEVLET BÜTÇESİ ZIVANADAN ÇIKTI: ÇARE YENİ BİR FON MU?
Cumhurbaşkanlığı Hükümeti, Türkiye Cumhuriyeti’nin ihtiyacı olan parayı uluslararası finans kaynaklarından temin edemiyor.
Açık çok büyük, devlet bütçesinde gelir yetersiz.
Zamlar yağmur gibi yağıyor. Ancak devlet öyle bir israf ve savurganlıkla harcıyor ki bütçe açık vermeye devam ediyor.
Özelleştirilecek kamu malları da kalmadı. İmar affıyla toplanan paralar da savruldu gitti.
Şimdi Cumhurbaşkanlığı Hükümeti’nin AKP kanadına, “Turizm Geliştirme Ajansı” kurulması için bir yasa teklifi verdirildi.
Peki, kurulacak bu yapının kaynağı nereden sağlanacak?
Yine işletmelerden, yine yeni bir mali yükümlülükten…
TURİZM SEKTÖRÜNDEN YENİ PAY
Teklife göre otel, motel, tatil köyü, pansiyon ve restoranlar; turistik yat, tekne ve gemiler; seyahat acenteleri, özel hava yolu şirketleri ve özel şirketlerce işletilen havalimanları, kurulacak yapıya “turizm payı” ödeyecek.
Bu pay, işletmelerin net satış ve kira gelirlerinin toplamı üzerinden, yüzde 1’e kadar ulaşan oranlarda alınacak.
Teklifte konaklama tesisleri ve Bakanlık belgeli tesisler için yüzde 1; deniz turizmi araçları, seyahat acenteleri ve hava yolu işletmeleri için binde 1 oranında pay öngörülüyor.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu:
Ödeme, işletmenin kârına göre hesaplanmıyor. Net satış ve kira gelirleri esas alınıyor.
Dolayısıyla zarar eden işletmelerin durumu da tartışmanın merkezinde.
KUŞOĞLU: ZARAR EDEN ŞİRKETLERE “BATIN” DEMEKTİR
Bülent Kuşoğlu, devlet bürokrasisinde Maliye Bakanlığında hesap uzmanlığı ve başhesap uzmanlığı yaptı. Brüksel’de AB dış ilişkiler alanında görev aldı. Sosyal Sigortalar Kurumu genel müdür yardımcılığı görevinde bulundu.
Maliye ve kamu yönetimi tecrübesi olan Kuşoğlu’na sordum:
“Brüt gelirden yüzde 1 alınır mı? Bazı şirketler zarar ediyorsa ne olacak?”
Kuşoğlu şu yanıtı verdi:
“On binlerce tesisten alınacak paylar, milyarlarca lirayı bulacak. Kurumlar vergisi ödeyen mükelleflerin brüt gelirlerinden yüzde 1 almak açıkça ek vergi demektir. Evet, haksızlık, adaletsizlik bu denli olabilir. Zarar eden şirketlere ‘batın’ demektir… Devlet bütçesi zıvanadan çıktı, bu yasa çaresizliğin vesikasıdır.”
Teklifin hesaplama ölçüsü net satış ve kira gelirleri. Kuşoğlu’nun eleştirisi ise bu yükün kâr üzerinden alınmamasına ve zarar eden işletmelerin de ödeme yapmak zorunda kalmasına yönelik.
Ancak itirazı bununla sınırlı değil.
“Milyarlık örtülü fon” diye nitelendirdiği yapı için teklifte yer alan Sayıştay denetimi dışında tutulma hükmüne de tepki gösteriyor.
HAMZAÇEBİ’DEN “YAĞMA HASAN FONU” ELEŞTİRİSİ
Sadece Kuşoğlu değil, CHP Milletvekili Akif Hamzaçebi de bu yasa teklifini “Yağma Hasan Fonu” diye eleştirdi.
Hamzaçebi de bürokrasiden siyasete adım atan uzmanlardan.
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat ve Maliye Bölümünden mezun oldu. Yüksek lisansını Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Bölümünde, gelir ve kurumlar vergilerinin entegrasyonu alanında tamamladı.
Maliye müfettişliği ve başmüfettişliği yaptı. İstanbul defterdar yardımcısı, Ankara defterdarı, Millî Emlak genel müdürü ve Gelirler genel müdürü olarak görev aldı.
Hamzaçebi, teklifi şöyle değerlendirdi:
“Kültür Bakanlığı’nın kendi bütçesi var. Türkiye’nin tanıtımı için kurulmuş olan Tanıtım Fonu da var. Bunlar olduğu hâlde bir de ajans kurulmak isteniyor. Fona toplanan paraların nasıl ve ne amaçla kullanılacağı ise denetlenemeyecek. Çünkü Sayıştay denetiminden ve Kamu İhale Kanunu’ndan muaf olacaklar. Yönetim kurulu ve icra kurulunu da Kültür Turizm Bakanı belirleyecek. Bunun adı yağmadır. Tam olarak ‘Yağma Hasan böreği’. Bu fon çiftlik ve keyfilik olur.”
PARA TOPLAMAK VAR, HESAP VERMEK NEREDE?
Bir tarafta zarar etse bile ödeme yapması istenen işletmeler…
Diğer tarafta toplanan paranın yönetimine ve denetimine ilişkin ciddi itirazlar…
Kültür ve turizm için mevcut bütçe ve tanıtım kaynakları varken neden yeni bir yapı kuruluyor?
İşletmelerden alınacak milyarlarca liranın hangi ölçülerle harcanacağı nasıl denetlenecek?
Para toplayan kamu gücü, o paranın hesabını vermekten kaçınamaz.
Değerli okurlarım, “Cumhurbaşkanlığı Hükümet rejimi çöktü” diye yazmakta ne kadar haklı olduğumu anlıyor musunuz?
Devlet bütçesi zıvanadan çıktı. Çareyi israfı durdurmakta aramak yerine, yeni paylar ve yeni fonlar oluşturmakta arıyorlar. Vatandaştan ve işletmelerden fedakârlık isteyenlerin, önce kendi harcamalarının hesabını vermesi gerekir.
